Pęknięte wiertło, zużyty frez albo nieprawidłowa długość narzędzia mogą wpłynąć na kolejne operacje obróbcze. Operator nie musi jednak wyjmować detalu i przenosić narzędzia do oddzielnego stanowiska pomiarowego. Gdy obrabiarka ma odpowiedni układ pomiarowy, kontrolę można przeprowadzić bezpośrednio w jej przestrzeni roboczej.
Jak przebiega pomiar narzędzia wewnątrz obrabiarki?
Sonda narzędziowa znajduje się na stole maszyny lub w innym miejscu dostępnym dla wrzeciona. Sterowanie kieruje frez, wiertło albo inne narzędzie do czujnika zgodnie z zaprogramowaną ścieżką. Kontakt ostrza z powierzchnią pomiarową pozwala określić długość, promień albo położenie wybranej krawędzi skrawającej.
Detal pozostaje zamocowany w uchwycie. Maszyna przerywa obróbkę, wykonuje cykl kontrolny, a następnie podejmuje dalsze działanie zgodnie z wynikiem pomiaru. Może wprowadzić korektę do tabeli narzędzi, wyświetlić komunikat albo zatrzymać program, gdy wykryje przekroczenie ustalonej tolerancji.
Sonda przedmiotowa i narzędziowa mają inne zadania
Sonda przedmiotowa służy głównie do ustawiania detalu, wyznaczania punktów odniesienia oraz kontroli jego wymiarów. Pomiar frezów i wierteł wymaga sondy narzędziowej albo osobnego systemu wykrywania złamania.
Kurs na cykle sondy pomiarowej pomaga zrozumieć sposób programowania pomiarów oraz ich łączenia z programem NC. Operator powinien jednak wiedzieć, z jakiego czujnika korzysta maszyna, jakie funkcje udostępnia sterowanie i które dane może automatycznie zapisać w tabeli narzędzi.
Co można sprawdzić bez wyjmowania detalu?
Zakres kontroli zależy od wyposażenia obrabiarki. Cykle pomiarowe mogą służyć do:
- określania długości narzędzia,
- pomiaru promienia frezu,
- sprawdzania zużycia,
- wykrywania złamania wiertła lub frezu,
- kontroli pojedynczych krawędzi skrawających,
- aktualizacji wartości korekcyjnych.
Pomiar można przeprowadzić przed rozpoczęciem obróbki, między kolejnymi operacjami albo po ich zakończeniu. Często stosuje się go po obróbce zgrubnej, przed przejściem wykańczającym oraz po wykonaniu dużej liczby powtarzalnych przejść.
Jak włączyć kontrolę narzędzia do programu NC?
Operator musi określić bezpieczną pozycję dojazdu, prędkość pomiaru, spodziewany wymiar narzędzia i dopuszczalną odchyłkę. Program powinien także przewidywać reakcję na nieprawidłowy wynik. Sam odczyt wartości nie wystarczy, gdy sterowanie nie otrzyma polecenia korekty, wymiany narzędzia lub zatrzymania cyklu.
Przed pomiarem trzeba usunąć wióry oraz pozostałości chłodziwa z narzędzia i powierzchni czujnika. Zanieczyszczenia mogą zmienić punkt kontaktu i zafałszować wynik. Znaczenie ma również poprawna kalibracja sondy oraz sprawdzenie, czy zaprogramowany ruch nie grozi kolizją z detalem, uchwytem lub wyposażeniem stołu.
Pomiar bez utraty ustawienia detalu
Pozostawienie przedmiotu w jednym mocowaniu ogranicza ryzyko zmiany jego położenia między operacjami. Operator może kontrolować stan narzędzia i reagować na zużycie bez ponownego bazowania detalu. Odpowiednio zaprogramowane cykle łączą pomiar z obróbką, lecz wymagają znajomości sterowania, parametrów sondy i zasad bezpiecznego ruchu maszyny. Szkolenie na rzeczywistym stanowisku pozwala przećwiczyć te czynności przed samodzielnym wdrożeniem ich do procesu produkcyjnego.